Skip to content

Therapi Aml-System

Rhaglen therapi teulu ar gyfer plant sydd mewn perygl o gael eu lleoli naill ai mewn gofal neu yn y ddalfa

Amcangyfrif o'r effaith ar droseddu treisgar:

CYMEDROL

Ansawdd y dystiolaeth:

1 2 3 4 5

Cost:

1 2 3

Prevention Type

  • Cychwynnol
  • Eilaidd

Lleoliad

  • Cartref
  • Gymuned

Themâu

  • Cartref cefnogol

Beth ydyw?

Mae Therapi Aml-System (MST) yn rhaglen therapi teulu sy’n gweithio gyda phlant rhwng 10 a 17 oed a’u teuluoedd pan fydd y plant mewn perygl o gael eu rhoi yn y ddalfa neu mewn gofal. Mae’r rhaglen yn canolbwyntio ar ‘fyd cyfan’ y plentyn, gan gynnwys eu cartrefi a’u teuluoedd, ysgolion ac athrawon, a chymdogaethau a ffrindiau. Ei nod yw hyrwyddo perthnasoedd teuluol cadarnhaol, cynyddu ymgysylltiad y plentyn mewn addysg a hyfforddiant, mynd i’r afael â phroblemau fel camddefnyddio sylweddau, ac amddiffyn y plentyn rhag cymryd rhan mewn troseddu a thrais. Bydd llysoedd a sefydliadau cyfiawnder ieuenctid eraill yn aml yn cyfeirio plant a’u teuluoedd at MST fel rhaglen ymyrraeth orfodol.

Mae’r rhaglen yn paru teuluoedd â therapydd a fydd yn gweithio’n ddwys gyda nhw am rhwng tri a phum mis. Mae’r therapydd ‘ar alwad’ i helpu teuluoedd 24 awr y dydd, saith diwrnod yr wythnos. Bydd y therapi yn ystyried sawl agwedd ar fywyd y plentyn, gan gynnwys eu teulu, eu hysgol, eu hardal leol a’u ffrindiau. Ei nod yw canfod a mynd i’r afael â materion ym mhob un o’r meysydd hyn a allai fod yn rhwystro ymddygiad cadarnhaol.

Gall y therapi fod ar sawl ffurf wahanol ac fe’i addasir i anghenion a lleoliad y plentyn:

  • Therapi teulu strategol, lle caiff y teulu ei annog i drafod rhyngweithio cymdeithasol blaenorol gyda’r nod o ddatblygu rhyngweithio cadarnhaol yn y dyfodol.
  • Therapi teulu strwythurol, lle mae’r therapydd a’r teulu yn archwilio arferion, trefniadau neu ymddygiad a allai fod yn llesteirio datblygiad cadarnhaol y plentyn.
  • Gweithio gyda rhieni i ddatblygu strategaethau ymarferol ar gyfer cefnogi ymddygiad cadarnhaol a rheoli ymddygiad heriol.
  • Therapi gwybyddol-ymddygiadol, lle mae’r therapydd yn helpu plant a’u teuluoedd i adnabod a herio patrymau meddwl negyddol neu ddi-fudd.

A yw’n effeithiol?

At ei gilydd, mae’r ymchwil yn awgrymu bod effaith MST wedi bod yn gymedrol.

Yn fyd-eang, ac yn enwedig yn yr Unol Daleithiau, mae tystiolaeth addawol o effeithiolrwydd. Roedd adolygiad o’r ymchwil ryngwladol yn amcangyfrif bod y rhaglen, ar gyfartaledd, yn lleihau trais 15% a throseddau 25%.

Fodd bynnag, mae’r ychydig o dystiolaeth o’r DU yn llai addawol. Er bod astudiaeth gynharach o 2011 wedi canfod effaith ar droseddu di-drais, ni ddilynwyd hyn mewn dwy astudiaeth fwy a gynhaliwyd yn 2018 a 2020, a ganfu nad oedd MST yn fwy effeithiol o’i gymharu â’r ymarfer arferol. Roedd ymarfer arferol yn cynnwys plant yn gweithio gyda gweithiwr achos drwy fodel cymorth a chwnsela, gyda gwasanaethau i gyd-fynd â’u hanghenion yn cael eu darparu drwy wasanaethau Iechyd Meddwl Plant a’r Glasoed (CAMHS) a gofal cymdeithasol. Mae’n bosibl bod yr amodau ymarfer arferol a brofwyd gan y grŵp rheoli yn fwy effeithiol yn y DU nag yn yr Unol Daleithiau, a allai esbonio’r gwahaniaeth rhwng y canlyniadau.

Mae’r Gronfa Waddol Ieuenctid wedi comisiynu gwerthusiad o MST-E, fersiwn o MST sydd wedi’i ddylunio ar gyfer sefyllfaoedd lle mae risg neu dystiolaeth o ecsbloetio troseddol neu rywiol. Mae’r rhaglen yn cael ei goruchwylio gan Bartneriaeth Rhwydwaith MST-y DU ac Iwerddon yn Ymddiriedolaeth Sefydledig GIG De Llundain a Maudsley (SLaM) ac yn cael ei darparu gan Ymddiriedolaeth Plant Birmingham, Cyngor Kirklees, Cyngor Dinas Nottingham ac Ymddiriedolaeth Plant Sandwell ac yn cael ei gwerthuso gan Brifysgol Warwick. I ddechrau, mae’r tîm gwerthuso’n cynnal astudiaeth ddichonoldeb mewn pedair ardal awdurdod lleol i oleuo penderfyniad ynghylch symud ymlaen i dreial llawn.  Mae’r tîm yn bwriadu cwblhau’r astudiaeth ddichonoldeb hon ym mis Medi 2022.  

Mae’r ymchwil ryngwladol yn awgrymu bod MST yn fwy effeithiol i blant dan 15 oed a chyda phlant sydd wedi cael eu harestio o’r blaen.

At ei gilydd, mae’r ymchwil yn awgrymu bod effaith MST wedi bod yn gymedrol.

Pa mor ddiogel yw’r dystiolaeth?

Mae gennym hyder isel yn ein hamcangyfrif o’r effaith ar drais.

Mae’r amcangyfrif yn seiliedig ar adolygiad o ansawdd uchel o lawer o astudiaethau. Mae llawer o’r astudiaethau gwreiddiol yn hap-dreialon wedi’u rheoli neu ddyluniadau lled-arbrofol – dyluniadau cryf ar gyfer deall effaith ymyriad.

Rydym wedi israddio’r sgôr cadernid o uchel i gymedrol am ddau reswm. Fe wnaethom ostwng un lefel sgôr gan mai dim ond ar saith astudiaeth y mae’r amcangyfrif o drais yn seiliedig ac fe wnaethom ostwng lefel arall oherwydd bod amrywiad sylweddol yn yr amcangyfrifon a ddarparwyd gan yr astudiaethau hyn. Edrychir ar esboniadau posibl ar gyfer yr amrywiad hwn yn yr adran weithredu isod.

Sut allwch chi ei weithredu’n dda?

Ni ddaethom o hyd i adolygiad systematig a oedd yn syntheseiddio ymchwil am weithredu MST. Mae map tystiolaeth a bylchau YEF yn cynnwys un astudiaeth yn y DU a oedd yn archwilio trywydd cyfranogwyr drwy’r rhaglen. Nid yw’r astudiaeth hon yn canolbwyntio’n llwyr ar faterion gweithredu ond mae’n darparu gwybodaeth ddefnyddiol.

  • Dywedodd y cyfranogwyr fod trywydd newid unigolion yn wahanol ar ôl cymryd rhan yn y rhaglen, gyda rhai yn parhau i wella, ac eraill yn ei chael yn anodd cynnal newidiadau dymunol neu ddim yn gweld unrhyw newid o gwbl. Roedd yn arbennig o lwyddiannus pan oedd technegau a sgiliau MST yn parhau ac yn cael eu cyffredinoli i gyd-destunau ehangach, gan gynnwys gwell perthnasoedd teuluol ac adfer cynnydd ar ôl anawsterau. Mae meithrin a chynnal ymrwymiad y teulu felly’n agwedd allweddol ar rôl y therapydd.
  • Dywedodd teuluoedd fod nifer o ffactorau’n gyfrifol am y newidiadau cychwynnol oherwydd MST. Roedd y rhain yn cynnwys cymhellion i newid, y berthynas â’r therapydd, dysgu cyfathrebu gwell a gweld y canlyniadau cychwynnol.

Pa raglenni sydd ar gael?

Isod mae rhestr o raglenni a geir yn Arweinlyfr y Sefydliad Ymyrraeth Gynnar (EIF). Mae’r Arweinlyfr yn crynhoi’r ymchwil ar raglenni sy’n anelu at wella canlyniadau i blant a phobl ifanc.

Beth yw’r gost?

Mae cost MST yn debygol o fod yn uchel (dros £1,500 y cyfranogwr). Roedd astudiaeth 2013 yng Ngogledd Llundain yn amcangyfrif bod y gost yn £2,285 fesul cyfranogwr. Mae’n ymyriad dwys ac mae’n gofyn am therapydd trwyddedig a hyfforddedig a fydd yn cael ei ddarparu dros gyfnod hir o amser. Bydd y gost fesul cyfranogwr yn amrywio yn dibynnu ar a fydd y therapydd yn gweithio gydag unigolion neu grŵp.

Crynodeb o bwncz

  • Yn gyffredinol, mae’r ymchwil i effaith MST wedi awgrymu effeithiau dymunol gan gynnwys ar fesurau uniongyrchol o drais. owHoFodd bynnag, ni chanfu un hap-dreial wedi’i reoli yn y DU effaith ddymunol.
  • Mae meithrin a chynnal ymrwymiad y teulu’n agwedd allweddol ar rôl y therapydd. Roedd yn arbennig o lwyddiannus pan oedd technegau a sgiliau MST yn cael eu cyffredinoli i gyd-destunau ehangach, gan gynnwys gwell perthnasoedd teuluol ac adfer cynnydd ar ôl anawsterau.
  • Canfuwyd bod MST yn fwy effeithiol gyda phlant dan 15 oed. Roedd astudiaethau gyda chyfran uwch o blant a oedd wedi cael eu harestio o’r blaen hefyd yn dangos lefelau uwch o ostyngiad mewn aildroseddu.

Dolenni allanol

MST UK and Ireland blog post
Astudiaeth achos yn dangos sut roedd MST wedi gweithio’n llwyddiannus i un fenyw ifanc yn Wigan.

MST UK and Ireland blog post  
Blog a ysgrifennwyd gan therapydd MST ar bwysigrwydd cydnabod profiadau diwylliannol mewn teuluoedd yn ymarferol.

Dadlwythiadau

© 2021 The Youth Endowment Fund Charitable Trust. Registered Charity Number: 1185413.
For a better viewing experience we recommend you upgrade your browser.